Mỡ máu cao là gì? Những điều bạn cần biết về bệnh mỡ máu cao

Tìm hiểu ngay mỡ máu cao là gì? Những điều bạn cần biết về bệnh mỡ máu cao như triệu chứng bệnh mỡ máu, nguyên nhân bị mỡ máu, phòng ngừa bệnh mỡ máu,… Tất cả câu trả lời sẽ có trong chia sẻ dưới đây của chúng tôi. Cùng Viên Mỡ Máu NTP tham khảo ngay để hiểu về bệnh và biết cách phòng tránh điều trị nó nhé!

Mỡ máu cao hay còn gọi là máu nhiễm mỡ (có tên trong tiếng anh là Dyslipidemia) còn được biết tới với những tên gọi quen thuộc khác khác như: rối loạn mỡ máu, bệnh cholesterol cao, bệnh mỡ trong máu,…

mỡ máu cao là gì

1. Mỡ máu cao là gì?

Các Cholesterol và Triglycerides lưu thông trong máu được gọi chung là chất béo. Những chất này đóng vai trò thiết yếu không thể thiếu được trong máu vậy nên bạn phải hiểu rằng trong máu luôn có mỡ. Tuy nhiên, khi chúng dư thừa chúng sẽ là chất gây hại.

  • Cholesterol đóng vai trò trong việc tạo lên và duy trì các hoạt động của tế bào. Bên cạnh đó nó còn là một chất kích tố và vitamin D. Nó được tạo ra bằng hai cách là gan tổng hợp hoặc con người ăn trực tiếp các thực phẩm chứa cholesterol. Cholesterol có thể được chuyển hoá thành axit mật giúp tiêu hoá thức ăn.
  • Triglycerides cũng là một chất béo có thể tìm thấy trong thức ăn và nó đóng vai trò cung cấp năng lượng cho cơ bắp, các cơ quan và hệ tiêu hoá để chúng có năng lượng hoạt động. Nó cũng có thể giúp cơ thể con người trở nên ấm áp.

Tuy nhiên, Cholesterol và Triglycerides không thể tự do lưu thông trong máu được. Để có thể đi khắp các mạch máu trong cơ thể nó cần một phương tiện vận chuyển là Lipoprotein. Cholesterol và Triglycerides cần kết hợp với các Lipoprotein để tạo ra các hỗn hợp chất béo và Protein hay còn gọi là Apolipoprotein mới có thể trà trộn vào trong máu rồi theo dòng chảy của máu đi khắp cơ thể.

cholesterol trong máu

Lipoprotein có 4 loại chính, mỗi loại lại có kích thước khắc nhau, vai trò và mật độ khác nhau:

Chylomicrons

Lipoprotein có mật độ lớn nhất, đóng vai trò mang theo chất béo trung tính từ ruột đến các mô – những nơi cần năng lượng cho việc hoạt động. Chylomicrons không tự nhiên sinh ra mà cần phải được nạp vào cơ thể thông qua việc ăn uống. Nó sẽ giảm dần mỗi khi được sử dụng vậy nên bạn cần phải nạp năng lượng thường xuyên.

Very low density lipoproteins (VLDL)

VLDL có mật độ rất thấp. Nó đóng vai trò chủ yếu là lưu trữ năng lượng.

Low density lipoproteins (LDL)

Cũng là một loại Lipoprotein có mật độ thấp đóng vai trò mang về 3/4 Cholesterol trong cơ thể từ gan và đưa chúng đi tới các tế bào cần thiết. Những Cholesterol được vận chuyển bằng LDL được gọi là LDL – Cholesterol hay còn được biết tới là một loại Cholesterol xấu. Khi LDL – Cholesterol dư thừa, nó có thể trở thành những mảng bám tích tụ trên thành động mạch khiến dòng chảy của máu bị thu nhỏ gây ra bệnh xơ vữa động mạch và nhiều vấn đề sức khoẻ theo sau đó.

High density lipoprotein (HDL)

Là một loại Lipoprotein có tỉ tọng cao và đóng vai trò quan trọng trọng trong việc đưa những Cholesterol dư thừa trong các tế bào và thành động mạch trở lại gan để tái chế sử dụng. Quá tình này gọi là quá chình vận chuyển Cholesterol ngược. Khi HDL khoẻ mạnh, lượng Cholesterol xấu tích tụ trong thành động mạch sẽ ít hơn, nguy cơ bị xơ vữa động mạch ít hơn. Vậy nên các Cholesterol kết hợp với Lipoprotein HDL được gọi là HDL – Cholesterol được gọi là Cholesterol tốt.

Mật độ của các Lipoprotein trên sẽ được thay đổi theo các bữa ăn. Thông qua mật độ của từng loại Lipoprotein này chúng ta có thể đánh giá được một phần thói quen ăn uống và lối sống của một con người.

nguyên nhân mỡ máu cao

2. Nguyên nhân mỡ máu cao:

Về nguyên nhân mỡ máu cao chúng tôi chia ra làm hai loại là nguyên nhân cố địnhnguyên nhân có thể phòng tránh.

Nguyên nhân mỡ máu cao cố định bao gồm:

  • Tuổi tác: người lớn tuổi có nguy cơ bị mỡ máu cao hơn người trẻ. Tuy nhiên, hiện nay khi mà tình trang giới trẻ không quá chú trọng vào vấn đề sinh dưỡng trong bữa ăn hàng ngay, thường xuyên ăn nhiều thực phẩm rác, đồ ăn nhanh cùng lười vận động khiến cho mức độ tuổi bị mỡ máu cao đang ngày càng trẻ hoá. Điều này rất đáng báo động và cần được quan tâm nhiều hơn.
  • Do di truyền: Nếu tiền sử gia đình bạn từng có người bị mỡ máu cao thì bạn cần theo dõi tình trạng mỡ trong máu của mình thường xuyên hơn để trắc chắn các chỉ số mỡ máu đang trong mức an toàn.
  • Giới tính: theo các chuyên gia cho hay, nữ giới trước thời kỳ mãn kinh có tỉ lệ bị mỡ máu cao ít hơn nam giới.

Những nguyên nhân mỡ máu cao cố định trên là những nguyên nhân bạn không thể làm gì để loại bỏ chúng. Bạn chỉ có thể thường xuyên theo dõi tình hình sức khoẻ và sử dụng các biện pháp khiến các chỉ số mỡ máu cao nằm trong mức an toàn với sức khoẻ.

Nguyên nhân mỡ máu cao có thể phòng tránh:

  • Mức Cholesterol không lành mạnh và Triglyceride trong máu cao
  • Hút thuốc lá: để phòng tránh bệnh mỡ máu cao bạn nên ngưng sử dụng thuốc lá. Điều này không chỉ tốt với mỡ máu cao mà nó còn làm giảm nguy cơ bạn bị đột quỵ, đau tim hay khó thở khi so với những người thường xuyên hút thuốc lá. Bạn phải biết rằng, trung bình người thường xuyên hút thuốc lá có tuổi thọ ít hơn người không hút thuốc lá là 15 năm. Thuốc lá chứa các độc tố gây hại cho tim, làm tăng nguy cơ máu đông và tàn phá động mạch. Đặc biệt là nó có thể khiến cho Lipoprotein HDL bị giảm khiến lượng HDL – Cholesterol bị giảm theo.
  • Bị bệnh huyết áp cao: huyết áp là thước đo dòng chảy máu trong cơ thể của bạn.
  • Bị bệnh tiểu đường loại 2: bệnh tiểu đường 2 có thể gây hại cho tim mạch là vì nó có thể gây ảnh hưởng tới số lượng và chất lượng của các chất béo trong máu của bạn. Thông thường, người bị tiểu đường loại 2 sẽ làm tăng VLDL và giảm HDL.

triệu chứng bệnh mỡ máu

3. Triệu chứng bệnh mỡ máu:

Triệu chứng bệnh mỡ máu thể hiện trên da:

Khi phát hiện da của bạn xuất hiện những nốt màu vàng bóng loáng, đặc biệt là những khu vực mắt cá chân, khuỷu tay, bắp đùi, lưng, ngực,…

Những nốt mụn ấy không hề có cảm giác đau hay ngứa nên nhiều bạn có thể không hề quan tâm hay phát hiện ra nó.

Tuy nhiên, đây là một triệu chứng bệnh mỡ máu thường gặp nhất khi bệnh đang ở những giai đoạn đầu. Đừng bỏ lỡ cơ hội phát hiện bệnh mỡ máu này vì sự bất cẩn của bạn.

Khi bệnh mỡ máu phát triển nặng hơn, bạn sẽ xuất hiện những triệu chứng như:

  • Hoa mắt
  • Chóng mặt
  • Khó thở
  • Đau ngực
  • Hồi hộp
  • Tim đập nhanh hơn

Những triệu chứng bệnh mỡ máu này này có thể xuất hiện do lý do khác nên nhiều người không hề nghĩ mình bị bệnh mỡ máu và không đi khám nên bạn lại một lần nữa bỏ qua cơ hội phát hiện sớm bệnh.

Triệu chứng bệnh mỡ máu thường gặp:

Tăng huyết áp, tê mỏi tay chân do xơ vữa động mạch, tim đập nhanh,…Bệnh mỡ máu khi bị biến chứng thành những bệnh khác khó chữa và nguy hiểm hơn như: tắc động mạch, các vấn đề tim mạch, huyết áp,…

Đây cũng là lúc việc điều trị bệnh khó khăn hơn, vất vả hơn. Khi ở giai đoạn này, thường người bệnh sẽ đi khám vì một bệnh khác sau đó được thông báo cho biết sở dĩ bạn bị bệnh ấy là do bệnh mỡ máu gây ra. Lúc này bạn phải điều trị song song nhiều bệnh nên khó chữa hơn, tốn kém hơn.

phòng ngừa bệnh mỡ máu

4. Phòng ngừa bệnh mỡ máu:

Để phòng ngừa mỡ máu cao bạn cần phải thực hiện những điều sau:
  • Sống lành mạnh, ăn khoa học
  • Giữ cân nặng tiêu chuẩn tránh bị béo phì thừa cân. 90% người béo phì bị bệnh mỡ máu vậy nên để phòng ngừa bệnh mỡ máu hãy giảm cân ngay nếu bạn đang hoặc có những dấu hiệu của béo phì.
  • Nếu gia đình bạn có người có tiền sử bị bệnh mỡ máu, hãy đi khám sức khoẻ định kỳ thường xuyên để trắc chắn rằng các chỉ số mỡ máu của bạn đang trong mức an toàn.
  • Hạn chế sử dụng các chất kích thích như: rượu, bia, thuốc lá,…
  • Khám sức khoẻ định kỳ để sớm phát hiện những biểu hiện bất thường của sức khoẻ bạn.
Xét nghiệm bệnh mỡ máu

Bác sĩ có thể kiểm tra mức độ mỡ trong máu của bạn thông qua xét nghiệm bệnh mỡ máu. Lượng Cholesterol và chất béo trung tính trong máu được đo bằng milimol trên lít (nmol/L).

Mức độ máu nhiễm mỡ bao nhiêu là cao:

Theo các chuyên gia cho hay, lượng Cholesterol trung bình ở nam giới trong độ tuổi trung niên và phụ nữ sẽ được giao động từ 5,0 nmol/L đến 6,0 nmol/L. Nếu mức độ máu nhiễm mỡ của bạn cao hơn con số này hoặc bạn bị bệnh tim hay có nguy cơ bệnh tim thì bác sĩ sẽ yêu cầu bạn phải giảm lượng chất béo trong máu xuống càng nhiều càng tốt.

Các chuyên gia mỡ máu cao trên thế giới đều thống nhất đồng ý rằng:

  • Mức độ Cholesterol toàn phần nên ít hơn hoặc bằng 4 nmol/L
  • Mức độ LDL – Cholesterol nên ít hơn hoặc bằng 2 nmol/L
  • Mức độ HDL – Cholesterol nên cao hơn hoặc bằng 1 nmol/L
  • Mức độ Triglycerides nên ít hơn hoặc băng 1,7 nmol/L

5. Cách điều trị mỡ máu cao:

1, Tập thể dục:

Dành ra ít nhất 150 phút một tuần cho những bài tập thể dục giúp đốt cháy calo mỡ thừa là cách tốt và hiệu quả để bạn làm giảm nồng độ Cholesterol xấu trong máu. Hơn nữa, thể dục còn khiến bạn có thân hình săn trắc, giải toả căng thẳng mệt mỏi, giảm nguy cơ các bệnh về tim mạch và tuần hoàn máu não, làm tăng nồng độ HDL – Cholesterol trong máu,…

2, Lên kế hoạch ăn uống lành mạnh

Một chế độ ăn uống lành mạnh là một chế độ với giàu chất xơ và vitamin như trái cây và rau xanh. Thay vì những loại thực phẩm giàu tinh bột, bạn có thể dùng ngũ cốc nguyên hạt, quả hạnh tốt cho sức khoẻ hơn.

lên kế hoạch ăn uống lành mạnh

Các loại thịt trắng như thịt gà không da không mỡ, thịt cá sẽ được sử dụng để thay thế các loại thịt đỏ giàu cholesterol, chất béo và protein động vật…

Ăn uống đóng vai trò quan trọng trong việc giúp bạn kiểm soát lượng cholesterol trong máu và nồng độ chất béo toàn phần. Hãy thực hiện nghiêm túc việc giảm chất béo bão hoà và thay vào đó là các loại chất béo không bão hoà:

  • Chất béo bão hoà là loại chất béo ở thể rắn khi nằm trong điều kiện nhiệt độ phòng. Bạn có thể tìm thấy nó trong các thực phẩm có nguồn gốc từ động vật như thịt, sữa và các sản phẩm từ sữa, mỡ động vật,… dầu dừa và dầu cọ là hai loại dầu thực vật duy nhất được xếp chung với nhóm thực phẩm có nguồn gốc từ động vật này bởi nó cũng chứa chất béo bão hoà. Hầu hết những thực phẩm chứa chất béo bão hoà đều chứa Cholesterol vậy nên khi bạn điều trị mỡ máu cao cần phải loại nhóm thực phẩm này ra khỏi thực đơn của bạn.
  • Chất béo không bão hoà bao gồm các loại hạt, dầu thực vật, dầu oliu, dầu hạt cải, dầu cá, bơ thực vật, rau xanh,….

thực phẩm tốt cho người bị mỡ máu cao

Có một số thực phẩm còn có khả năng làm giảm cholesterol trong máu nếu bạn ăn chúng thường xuyên. Những thực phẩm đó là:

  • Nhóm thực phẩm giàu chất xơ hoà tan như yến mạch, lúa mạch, đậu, đậu hà lan, đậu lăng, rau xanh, hoa quả,…
  • Nhóm thực phẩm gồm các loại hạt không muối (không mặn)
  • Nhóm thực phẩm giàu protein thực vật như đậu nành

Bên cạnh đó lại có một số thực phẩm bạn cần tránh xa tuyệt đối nếu không muốn nồng độ cholesterol toàn phần trong máu tăng lên. Những thực phẩm đó bao gồm:

  • Đường và những thực phẩm chứa đường tinh chế
  • Rượu, bia, thuốc lá và những loại đồ uống chứa chất kích thích
  • Thực phẩm giàu cholesterol tự nhiên
  • Thực phẩm giàu chất béo động vật
  • Thực phẩm giàu protein

Trên đây là những chia sẻ của Viên Mỡ Máu NTP về bệnh mỡ máu cao. Hi vọng qua bài viết này của chúng tôi các bạn đã hiểu hơn về mỡ máu cao là gì cũng như biết cách phòng tránh và phát hiện sớm bệnh để điều trị bệnh được tốt nhất giúp bảo vệ sức khoẻ nhé!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *